Çek Valf Çeşitleri
Batu Vana çek valfleri (çek vana, geri döndürmez vana), boru hattında basınç altında iletilen akışkanın hat basıncı düştüğünde geri dönmesini engeller. Açılması giriş basıncının yükselmesine, kapanması hat basıncının düşmesine bağlıdır; kol ya da aktüatör gerektirmez.
Çek valfler, kapatma elemanının biçimine ve hareketine göre dört yapıda üretilir: çalpara, disk, küresel yaylı ve lift. Her yapının çalışması, kullanıldığı hat ve teknik dokümanı aşağıda verilmiştir.
Batu Vana çek valfleri
Yapı: Çalpara · disk · küresel yaylı · lift
Bağlantı: Flanşlı · dişli · iki flanş arası
Basınç: PN 16 – PN 40
Ölçü: DN 15 – DN 300 · R ½" – R 4"
Gövde: Çelik · pik döküm · pirinç / sfero
Akışkan: Su, sıcak su, buhar, basınçlı hava
Ürün programı
| Yapı | Tip kodu | Gövde | Bağlantı | Basınç | Ölçü |
|---|---|---|---|---|---|
| Çalpara | BÇV-Ç | Pik döküm | Flanşlı | PN 16 | DN 50 – DN 300 |
| Disk | BÇV-D | Pirinç / sfero döküm | İki flanş arası | PN 16 | DN 15 – DN 200 |
| Küresel yaylı | BÇV-FL | Çelik | Flanşlı | PN 16 / 40 | DN 15 – DN 200 |
| Küresel yaylı | BÇV-Dİ | Çelik | Dişli | PN 16 / 40 | R ½" – R 4" |
| Lift | BLÇV | Pik döküm | Flanşlı | PN 16 | DN 15 – DN 200 |
Çek valf tipleri
Çalpara çek valf
BÇV-Ç · Pik döküm · Flanşlı · PN 16 · DN 50 – DN 300
Çalpara (klapeli, swing) çek valfte menteşeli bir kapak akışla açılır, akış durduğunda yuvasına döner. Akışa karşı direnci azdır; bu yüzden basınç kaybı düşüktür ve yatay hatlarda yaygın kullanılır.
Akış aniden durduğunda kapak geç kapanır. Bu nedenle su darbesine en açık yapı çalparadır.
Gövde, kapak ve klape pik dökümdür; sit pirinç, klape contası EPDM'dir. Aşınan parçalar menteşe pimi ve burcudur.
Çalpara çek valf, kesit
Disk (disko) çek valf
BÇV-D · Pirinç / sfero döküm · İki flanş arası · PN 16 · DN 15 – DN 200
Disk çek valf, iki flanş arasına sıkıştırılan ince gövdeli bir yapıdır.
Az yer tutar ve hafiftir; montaj boşluğunun dar olduğu yerlerde tercih edilir. Yaylı olduğu için hem yatay hem düşey hatta çalışır.
Gövde pirinç ya da sfero dökümdür; disk paslanmaz çelik ya da sfero döküm, yay, segman ve çember paslanmaz çeliktir.
Disk çek valf, kesit
Küresel yaylı çek valf
BÇV-FL · BÇV-Dİ · Çelik · Flanşlı · dişli · PN 16 / 40 · DN 15 – DN 200 · R ½" – R 4"
Akış kesildiği anda yay küreyi kapatır; bu yüzden su darbesi riski çalparaya göre belirgin biçimde düşüktür. Karşılığında yay kuvveti kadar ek basınç kaybı oluşur.
Hareketli parçaların tamamı orta gövdededir. Orta gövde aradan alınarak parçalar değiştirilebilir.
Gövde ve kapak çeliktir; sızdırmazlık elemanları PTFE'dir. İzlenmesi gereken parça yaydır.
Küresel yaylı çek valf (flanşlı), kesit
Lift çek valf
BLÇV · Pik döküm · Flanşlı · PN 16 · DN 15 – DN 200
Lift (kaldırma) tip çek valfte klape, yuvasından dik doğrultuda kalkarak açılır ve yay yardımıyla geri oturur. Temiz akışkanlı hatlar için uygundur.
Gövde ve kapak pik dökümdür; klape ve sit paslanmaz çeliktir.
Lift çek valf, kesit
Hangi tip, hangi hatta
| Durum | Uygun yapı | Neden |
|---|---|---|
| Basınç kaybı önemli, yatay hat | Çalpara | Basınç kaybı düşüktür. |
| Sık duran ve kalkan pompa hattı | Küresel yaylı · disk | Yay, akış kesildiği anda kapatır; su darbesi riski azalır. |
| Montaj boşluğu dar | Disk | İki flanş arasına girer; ince ve hafiftir. |
| Düşey hat | Disk | Yaylı disk tipler hem yatay hem düşey hatta kullanılabilir. |
| Nabızlı akış (pistonlu pompa çıkışı) | Yaylı yapılar | Kullanım talimatı bu hatlarda yaylı tipi önerir. |
Boyut seçimi: çek valf hat çapına göre değil, çalışma debisine göre seçilir. Gereğinden büyük gövdede kapatma elemanı yarı açık kalır ve titreşir; sahada en sık görülen erken arıza sebebi budur.
Montaj yönü ve konumu
- Gövde üzerindeki ok akış yönünü gösterir. Ters takılan çek valf hattı tamamen kapatır.
- Çalpara tipler yatay hatta, kapağı yukarı bakacak şekilde çalışır.
- Yaylı disk tipler yatay ve düşey hatta kullanılabilir. Düşey hatta akış yönü yukarı doğru olmalıdır.
- Girişte yeterli düz boru bırakılır. Dirsek ya da pompa çıkışına doğrudan bağlanan çek valf düzensiz akışta sürekli titreşir.
- Çek valf bir kapatma vanası değildir; kapalı konumda küçük bir sızıntıya izin verebilir. Bakım için hat ayrılacaksa kesme vanası kullanılır.
Kontrol ve bakım
| Hat | Kontrol aralığı |
|---|---|
| Temiz su, sürekli çalışan hat | Yılda bir: gövde içi kontrolü, conta yenileme |
| Sık duran ve kalkan hat (pompa çıkışı) | 6 ayda bir |
| Buhar ve kondens | 6 ayda bir |
| Katı parçacıklı akışkan | 3 ayda bir |
Geri kaçak çoğunlukla yuvaya oturmuş bir yabancı maddeden kaynaklanır. Hat durdurulduğunda basınç yavaşça düşüyorsa önce yuva temizliği kontrol edilir. Yaylı tiplerde yayın yorulması kapanmayı geciktirir; sökümde yay boyu kontrol edilir.
İlgili standartlar
| Yapı | Boy ölçüsü | Bağlantı |
|---|---|---|
| Çalpara (pik, flanşlı) | EN 558 | EN 1092-2 |
| Lift (pik, flanşlı) | EN 558 | EN 1092-2 |
| Küresel yaylı (çelik, flanşlı) | EN 558 | EN 1092-1 |
| Küresel yaylı (çelik, dişli) | Batusan özel | EN 10226-1 |
| Disk | Batusan özel | İki flanş arası |
Sık sorulan sorular
Yapıya bağlıdır. Çalpara çek valf yatay hatta, kapağı yukarı bakacak şekilde takılır. Yaylı disk çek valf yatay ve düşey hatta kullanılabilir; düşey hatta akış aşağıdan yukarıya olmalıdır.
Menteşeli bir kapağın akışla açılıp akış durunca yuvasına döndüğü çek valf yapısıdır. Basınç kaybı düşüktür, yatay hatlarda kullanılır. Ayrıntısı Çalpara çek valf bölümündedir.
Disk (disko) çek valf de yaylıdır: yay, diski yuvasına bastırır. Farkı gövdesidir; iki flanş arasına takılan ince bir yapıdır. Küresel yaylı çek valfte kapatma elemanı küre biçimlidir ve gövde flanşlı ya da dişlidir.
Daha hızlı kapanan yapı seçilir. Yaylı tipler, çalparaya göre belirgin biçimde erken kapanır. Pompa çıkışında darbe sürüyorsa yumuşak kalkış, yavaş duruş ya da hava tankı da değerlendirilir.
Hayır. Çek valf yalnız geri akışı önler; kapalı konumda küçük bir sızıntıya izin verebilir. Hattı ayırmak için kesme vanası (örneğin küresel vana) kullanılır.
İlgili Sayfalar
Ayrıca bakınız
Model, basınç, bağlantı ve ölçüyü seçin; teklifinizi hazırlayalım.